تبلیغات
كُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ یُحِبُّ .. = بهره وری - روش تأدیب شهوت و غضب و آثار آن
كُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ یُحِبُّ .. = بهره وری
eat and drink, and do not waste. he does not love the wasteful

روش تأدیب شهوت و غضب و اثار آن [1]

قال علی(علیه‏السلام):مَنْ تَأَدَّبَ بِآدَابِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَدَّاهُ إِلَى الْفَلَاحِ الدَّائِمِ انسان اگر بخواهد مربّی شود و دیگری را تربیت کند، یعنی روش گفتاری و رفتاری به او بدهد، باید خودش مربّا به این تربیت باشد. لذا بحث تربیت در تمام ابعاد وجودی مطرح است؛ هم در عقل، هم قلب  و هم نفس تربیت مخصوص به‏خود را دارند و حتّی این مسأله دربارۀ جوارح و اعضا هم هست. ولی آنچه که در آثار خودمان مصبّ قرار گرفته، نفس است. البتّه چیزهای دیگر هم هست، امّا آنچه که خیلی مورد نظر است، نفس است؛ نفس به معنای شهوت، غضب و وهم. انسان باید این‏ها را مؤدّب به آداب الهی کند.

روش تأدیب شهوت و غضب

در باب شهوت و غضب  باید عرض كنم  هم در آیات و هم روایات به تعبیرات مختلف داریم که باید این قوا کنترل شود. تعابیر مختلف است؛ هم تعبیر هوای نفس هست، هم شهوت. در روایات هم بسیار كه در اینجا به عنوان نمونه  به رواتیی از علی(علیه‏السلام) است اشاره می كنم که فرمودند: «مَنْ أَجْهَدَ نَفْسَهُ فِی إِصْلَاحِهَا سَعِدَ»؛ اگر کسی کوشش کند که نفس خودش را اصلاح کند، سعادتمند می‏شود. اصلاح نفس یعنی تربیت، تأدیب و مؤدّب کردن نفس به آداب الهی. حضرت در روایت دیگری می‏فرمایند: «مَنْ أَهْمَلَ نَفْسَهُ فِی لَذَّاتِهَا شَقِیَ»؛ امّا اگر کسی نفسش را یعنی شهوت و غضبش را در لذّات رها کند، نفسش را به شقاوت می‏کشد.

 مراد از تأدیب نفس

مراد از تأدیب نفس چیست؟ مراد از تأدیب نفس که این همه در آیات و روایات آمده که انسان باید نفسش را به آداب الهی مؤدّب کند، چیست؟  براساس این روایت، «مَنْ تَأَدَّبَ بِآدَابِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَدَّاهُ إِلَى الْفَلَاحِ الدَّائِمِ» مسأله تأدیب نفس بر محور یک چیز قرار می‏گیرد. یعنی اگر انسان بخواهد نفسش را به آداب الهی تربیت و مؤدّب کند، یک کار باید انجام دهد. و آن  تنها اطاعت امر خدا است. یعنی انسان، با اطاعت امر خدا خودش را به آداب الهی تربیت و مؤدّب می‏کند. دونتیجه از تادیب شهوت و غضب :

1).انسان تبدیل به   باارزش‏ترین موجود نزد خدا می شود.

 وقتی که نفس، تربیت شد، یعنی بعد از آنکه به آداب الهی مؤدّب شد، هیچ چیز نزد خداوند بر روی زمین برتر از او نیست. یعنی در مکتب ما از نظر ارزشی، نفوسی که خودشان را به آداب الهی تربیت و مؤدّب کردند، نزد خدا از همه باکرامت‏تر بوده و چیزی عند الله، بالاتر از آن‏ها روی زمین نیست. عَلِیٍّ(علیه‏السلام) در این زمنیه فرمودند: لَیْسَ عَلَى وَجْهِ الْأَرْضِ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ مِنَ النَّفْسِ الْمُطِیعَةِ لِأَمْرِهِ»؛ در پهنه زمین نزد خداوند، کسی أکرم و با ارزش‏تر و محترم‏تر از آن نفسی نیست که مطیع امر خدا باشد.

2).تنظیر تقوا و اطاعت الهی

طبق آیه شریف «إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُم‏» انسان باتقوا، کریم‏ترین آدم نزد خدا است. تقوا هم از اطاعت امر الهی به‏وجود می‏آید. یعنی نفسی که در سه بُعد وهمی، شهوی و غضبی‏اش، در محدوده امر خدا عمل کند، باتقوا است و مطیع امر الهی است. «الْمُطِیعَةِ لِأَمْرِ اللهِ» یعنی کسی که بر اساس شهوت  و غضبش کاری نکند که مخالف امر خدا باشد.

 معنای تریبت

تربیت یعنی «روش گفتاری و رفتاری به دیگران دادن»

 معنای تأدیب الهی

تأدیب الهی یعنی  اطاعت امر الهی در عمل و معنایش این است که اگر انسان بخواهد مؤدّب به آداب الهی شود و خودش را به تربیت الهی تربیت کند، فقط و فقط باید نسبت به اعمال خارجی‏اش مقیّد باشد که بر طبق دستور خدا عمل کند.

 



[1] تخلیص درسی از کلاسهای اخلاق  آیت الله مجتبی تهرانی





نوع مطلب : مذهبی، 
برچسب ها : تادیب، غضب،
لینک های مرتبط :

سه شنبه 20 اسفند 1392 10:59 ق.ظ
سلام. ممنون بابت مطلب جالب. ولی بهتر بود اسمشو میذاشتین معنی و آثار تادیب نفس! چون هیچ روشی ارائه نشده! با تشکر
احمد الله وردی زاده لداریعلیک سلام: رو چشمم.عنوان آن را کاملتر کردم اینطوری نیست که روشی ارائه نشده باشدگفتند مثلا نباید نفس را در لذت رها کرد و برای ادب نفس امر خدا را اطاعت نمود.چون نقل قول از عالم مجتهدی بوده به خودم اجازه ندادم بصورت ویرایشی آن را ارائه کنم شما باید بصورت سخنرانی آن ببینید.از پیشنهاد خوبتان سپاسگزارم.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


درباره وبلاگ


إِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى الْأَرْضِ زِینَةً لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ أَیُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا در حقیقت ما آنچه را كه بر زمین است زیورى براى آن قرار دادیم تا آنان را بیازماییم كه كدام یك از ایشان نیكوكارترند. سوره الکهف آیه 7
We have appointed all that is on the earth an adornment for it, in order that we try which of them is finest in works.AL-KAHF_VERSE 7

مدیر وبلاگ : احمد الله وردی زاده لداری
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی